Sushrutasamhita

Sushrutasamhita
ebooks
esamhita
esushruta

ebooks-esamhita-esushruta-sutrasthana-shonitavarnaneeya-adhyaya

Devanagari Version काशिराजधन्वन्तरिणोपदिष्टा तच्छिष्यसुश्रुतेन विरचिता सुश्रुतसंहिता श्रीडल्हणाचार्यविरचितया निबन्धसङ्ग्रहाख्यव्याख्यया निदानस्थानस्य श्रीगयदासाचार्यविरचितया न्यायचन्द्रिकाख्यपञ्जिकाव्याख्यया च समुल्लसिता सूत्रस्थानम् – १४. शोणितवर्णनीयाध्यायः अथातः शोणितवर्णनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१||यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| अथात इत्यादि||१-२|| तत्र [१] पाञ्चभौतिकस्य चतुर्विधस्य षड्रसस्य [२] द्विविधवीर्यस्याष्टविधवीर्यस्य वाऽनेकगुणस्योपयुक्तस्याहारस्य सम्यक्परिणतस्य यस्तेजोभूतः सारः परमसूक्ष्मः स `रसः’ इत्युच्यते, तस्य हृदयं स्थानं, स हृदयाच्चतुर्विंशतिधमनीरनुप्रविश्योर्ध्वगादश दशाधोगामिन्यश्चतस्रश्च तिर्यग्गाः कृत्स्नं शरीरमहरहस्तर्पयति वर्धयति धारयति [३] यापयति चादृष्टहेतुकेन […]

ebooks-esamhita-esushruta-sutrasthana-shonitavarnaneeya-adhyaya Read More »

ebooks-esamhita-esushruta-cikitsasthana-niruhakrama-cikitsa

Devanagari Version काशिराजधन्वन्तरिणोपदिष्टा तच्छिष्यसुश्रुतेन विरचिता सुश्रुतसंहिता श्रीडल्हणाचार्यविरचितया निबन्धसङ्ग्रहाख्यव्याख्यया निदानस्थानस्य श्रीगयदासाचार्यविरचितया न्यायचन्द्रिकाख्यपञ्जिकाव्याख्यया च समुल्लसिता चिकित्सास्थानम् – ३८. निरूहक्रमचिकित्सितम् अथातो निरूहक्रमचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१||यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| निरूहस्य क्रमो निरूहक्रमः अनुक्रमविधानं [१] , स एव चिकित्सितं व्याधिप्रतीकारः| निरूहोपक्रमचिकित्सितमिति केचित् पठन्ति, तन्मतेऽपि निरूहोपक्रमो निरूहारम्भः, स एव चिकित्सितमिति व्याख्यानम्||१-२|| अथानुवासितमास्थापयेत्; स्वभ्यक्तस्विन्नशरीरमुत्सृष्टबहिर्वेगमवाते शुचौ वेश्मनि मध्याह्ने प्रततायां शय्यायामधःसुपरिग्रहायां श्रोणिप्रदेशप्रतिव्यूढायामनुपधानायां वामपार्श्वशायिनमाकुञ्चितदक्षिणसक्थिमितरप्रसारितसक्थिं सुमनसं जीर्णान्नं

ebooks-esamhita-esushruta-cikitsasthana-niruhakrama-cikitsa Read More »

ebooks-esamhita-esushruta-nidanasthana-vatavyadhi-nidana

Devanagari Version काशिराजधन्वन्तरिणोपदिष्टा तच्छिष्यसुश्रुतेन विरचिता सुश्रुतसंहिता श्रीडल्हणाचार्यविरचितया निबन्धसङ्ग्रहाख्यव्याख्यया निदानस्थानस्य श्रीगयदासाचार्यविरचितया न्यायचन्द्रिकाख्यपञ्जिकाव्याख्यया च समुल्लसिता निदानस्थानम् – १. वातव्याधिनिदानम् अथातो वातव्याधिनिदानं व्याख्यास्यामः ||१||यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| हेतुलिङ्गौषधज्ञानबीजभूतेन सूत्रस्थानेन सङ्क्षेपोद्दिष्टस्य हेतुलिङ्गौषधस्य विवरणे सर्वाण्येव स्थानानि प्रस्तुतानि, तेषु च प्रस्तुतेषु स्वाधिकारिणां शल्यतन्त्रव्याधीनां हेतुलक्षणप्रतिपादकतया निदानस्थानस्यारम्भः, तत्रापि दोषाणां वातस्य प्रधानत्वात्तद्व्याधीनां हेतुलक्षणाभ्यां प्राक् प्रतिपादनं युज्यत इत्याह- अथात इत्यादि| वातव्याधेराक्षेपकादेर्निदानं हेतुलक्षणनिर्देशः| अथातो वातव्याधिनिदानमित्यादि यद्यपि

ebooks-esamhita-esushruta-nidanasthana-vatavyadhi-nidana Read More »

ebooks-esamhita-esushruta-cikitsasthana-netrabastivyapat-cikitsa

Devanagari Version काशिराजधन्वन्तरिणोपदिष्टा तच्छिष्यसुश्रुतेन विरचिता सुश्रुतसंहिता श्रीडल्हणाचार्यविरचितया निबन्धसङ्ग्रहाख्यव्याख्यया निदानस्थानस्य श्रीगयदासाचार्यविरचितया न्यायचन्द्रिकाख्यपञ्जिकाव्याख्यया च समुल्लसिता चिकित्सास्थानम् – ३६. नेत्रबस्तिव्यापच्चिकित्सितम् अथातो नेत्रबस्तिव्यापच्चिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१||यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| नेत्रानन्तरमादिशब्दो लुप्तनिर्दिष्टो द्रष्टव्यः; तेन प्रणिधानद्रव्यशय्याव्यापदोऽपि गृह्यन्ते||१-२|| अथ नेत्रे विचलिते तथा चैव विवर्तिते |गुदे क्षतं रुजा वा स्यात्तत्र सद्यःक्षतक्रियाः ||३||अत्युत्क्षिप्तेऽवसन्ने च नेत्रे पायौ भवेद्रुजा |विधिरत्रापि पित्तघ्नः कार्यः स्नेहैश्च सेचनम् ||४||तिर्यक्प्रणिहिते नेत्रे तथा

ebooks-esamhita-esushruta-cikitsasthana-netrabastivyapat-cikitsa Read More »

Sushrutasamhita – ebook – chapters

Sushrutasamhita Sutrasthana ADHYAYA-1 ADHYAYA-2 ADHYAYA-3 ADHYAYA-4 ADHYAYA-5 ADHYAYA-6 ADHYAYA-7 ADHYAYA-8 ADHYAYA-9 ADHYAYA-10 ADHYAYA-11 ADHYAYA-12 ADHYAYA-13 ADHYAYA-14 ADHYAYA-15 ADHYAYA-16 ADHYAYA-17 ADHYAYA-18 ADHYAYA-19 ADHYAYA-20 ADHYAYA-21 ADHYAYA-22 ADHYAYA-23 ADHYAYA-24 ADHYAYA-25 ADHYAYA-26 ADHYAYA-27 ADHYAYA-28 ADHYAYA-29 ADHYAYA-30 ADHYAYA-31 ADHYAYA-32 ADHYAYA-33 ADHYAYA-34 ADHYAYA-35 ADHYAYA-36 ADHYAYA-37 ADHYAYA-38 ADHYAYA-39 ADHYAYA-40 ADHYAYA-41 ADHYAYA-42 ADHYAYA-43 ADHYAYA-44 ADHYAYA-45 ADHYAYA-46 Nidanasthana ADHYAYA-1 ADHYAYA-2 ADHYAYA-3 ADHYAYA-4 ADHYAYA-5 ADHYAYA-6

Sushrutasamhita – ebook – chapters Read More »

ebooks-esamhita-esushruta-sutrasthana-doshadhatumalakshayavriddhivijnaneeya-adhyaya

Devanagari Version काशिराजधन्वन्तरिणोपदिष्टा तच्छिष्यसुश्रुतेन विरचिता सुश्रुतसंहिता श्रीडल्हणाचार्यविरचितया निबन्धसङ्ग्रहाख्यव्याख्यया निदानस्थानस्य श्रीगयदासाचार्यविरचितया न्यायचन्द्रिकाख्यपञ्जिकाव्याख्यया च समुल्लसिता सूत्रस्थानम् – १५. दोषधातुमलक्षयवृद्धिविज्ञानीयाध्यायः   अथातो दोषधातुमलक्षयवृद्धिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१||यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| अथात इत्यादि| दोषा वातादयः, धातवो रसादय उपधातवश्च, मलाः पुरीषादयः; तेषां क्षयवृद्धिविज्ञानं यस्मिन्नस्ति स तथा| अन्ये तु ‘मलशब्दाग्रे आदिशब्दो लुप्तो द्रष्टव्यः, तेन स्तन्यार्तवगर्भादयोऽपि धातवो गृह्यन्ते’ इति वदन्ति||१-२|| दोषधातुमलमूलं हि शरीरं, तस्मादेतेषां

ebooks-esamhita-esushruta-sutrasthana-doshadhatumalakshayavriddhivijnaneeya-adhyaya Read More »